Uitleg hoge energieprijzen (update)


Marktupdate 1 december 2022

Stroom. Gas. Ellende. De groeipijnen van onze (Europese) energietransitie zijn vlijmscherp. Je leest en hoort overal dat niemand de huidige ontwikkelingen ooit voor mogelijk hield. Toch is het onze realiteit. Vanuit NieuweStroom willen we je in elk geval wat achtergrond geven, zodat je beeld hebt bij het totaalplaatje. Hieronder lees je welke zaken allemaal impact hebben.

Maar alvast vooraf..

Ze leggen bloot hoe het steeds belangrijker wordt om op nieuwe manieren te kijken naar energie. De vraag is allang niet meer ‘welke leverancier heeft het zogenaamd goedkoopste contract voor me’, maar eerder ‘wat is er nodig om die hevige groeipijnen niet langer te laten duren dan nodig’.

Er is geen pasklare oplossing, maar graag zetten we met Ondernemend Nederland belangrijke stappen door slimmer verbruik te stimuleren en belonen. Op die manier kunnen we energie weer zo snel als mogelijk op een toekomstbestendige manier betaalbaar te maken. Overigens pleit ook vergelijkingssite minder.nl voor dynamische prijzen. Al blijft helaas buiten kijf dat de markt pijnlijke energiekosten met zich meebrengt.

De voordelen ten opzichte van vaste of variabele contracten kun je op onze website nogmaals rustig doornemen. Maar dat bepaal je uiteraard helemaal zelf. Hieronder in elk geval meer over de zaken die onze energieprijzen beinvloeden.

Dalende markprijzen na piek einde zomer

De afgelopen maanden was het een dollemansrit op de energiemarkten. Met name in augustus enorme prijspieken als gevolg van de vrees over de leveringszekerheid en de noodzaak om de gasbergingen te vullen in geheel Europa. Daarnaast had de lange warme en droge zomer een extra prijsopdrijvend effect. Aan het einde van de zomer sloeg het sentiment echter om en volgden stevige prijscorrecties. Record LNG toevoer in combinatie met volle gasbergingen en een sterk gereduceerde gasvraag deed Europa ineens worstelen met de vraag waar al het gas heen moest.

Start netto-onttrekking Europese gasbergingen

De gascrisis stond heel even “on hold” vanwege de volle gasbergingen, voldoende LNG toevoer en mede door het milde najaar uitzonderlijk lage vraag. De spotmarktprijzen stortten hierdoor volledig in, gedurende september en oktober implodeerde de dagprijs van meer €3/m3 zelfs even naar €0,30/m3. Sinds half november lijkt er een einde te zijn gekomen aan de trend van dalende gasprijzen. Die daling was het gevolg van de relatief hoge temperaturen voor de tijd van het jaar. Met de huidige weersverwachtingen dat het de komende weken kouder zal gaan worden, zien we de afgelopen dagen de gasprijzen op de termijn- en spotmarkten weer stijgen.  Door het koudere weer wordt er ook aanspraak gemaakt op de Nederlandse gasvoorraden, die daardoor met ongeveer een procent zijn afgenomen. Hierdoor staat de huidige vulgraad op iets minder dan 91%.

Gazprom dreigt gastoevoer verder te reduceren

Het nieuws over de uitgestelde herstart van de Freeport LNG exportterminal in de VS had recent ook een prijsopdrijvend effect. Er blijft sprake van comfortabel gevulde gasbergingen en robuuste LNG toevoer. Maar de neerwaartse prijstrend is naast de dalende temperaturen ook een halt toeroepen nadat Gazprom gedreigd heeft om de gastoevoer via Oekraïne nog verder te reduceren. Al maanden stroomt er geen gas meer via de exportroutes via Polen en de Nordstream, alleen nog een beetje via Oekraïne. Het lijkt vrij aannemelijk dat de toevoer naar Noordwest-Europa binnenkort volledig weg zal vallen. Dit risico wordt momenteel in de marktprijs verdisconteerd.

 

Weer van grote invloed op gasprijs

De dagelijkse handelsbeursprijzen zijn al maanden een stuk lager dan de maand-vooruit termijnhandel prijzen.  Dit grote verschil kan o.a. verklaard worden door het feit dat de temperaturen dit najaar in Nederland en geheel (West) Europa een stuk hoger lager dan verwacht. De marktprijzen zullen in de wintermaanden steeds nadrukkelijker beïnvloed gaan worden door de temperaturen nu het stookseizoen is gestart. Gezien de aanhoudende krappe aanbodsituatie zal het marktevenwicht afhangen van hoe de particuliere en zakelijke gasvraag zich gaat ontwikkelen. Of de prijzen van oktober en november blijven of dat de gasprijzen tijdens de typische wintermaanden zoals december en januari toch weer stijgen, zal de komende maanden moeten blijken. Dit is vooral afhankelijk van hoe koud het wordt en van hoeveel minder gas bedrijven en huishoudens verbruiken. Er worden in Europa steeds meer (verplichte) maatregelen genomen om gas te besparen.

 

Einde neerwaartse trend stroomprijzen of kortstondige opleving?

Elektriciteitsprijzen vertoonden in oktober en november een dalende lijn, in lijn met de ontwikkeling van de gasprijzen. Eind november zorgden o.a. kortere dagen, lagere temperaturen en minder wind- en zonne-productie voor oplopende elektriciteitsprijzen. Aanstaande winter zal de prijsvorming van elektriciteit deels afhangen van de beschikbaarheid van de Franse kerncentrales. Door storingen en achterblijvende opstart na onderhoud is van deze nucleaire vloot  momenteel slechts zo’n 53% operationeel. Oplopende kolen-, aardgas- en emissieprijzen zullen het neerwaarts potentieel van elektriciteit op korte termijn naar verwachting beperken. Veel zal ook afhangen van of en hoeveel Franse kerncentrales zullen worden herstart en de windproductie en  temperaturen in West-Europa.

Meer over de energiemarkt.

Energiebelasting

Energiebelasting

Tarieven voor energiebelasting en Opslag Duurzame Energie- en Klimaattransitie (ODE), vastgesteld door overheid.

Lees meer
Gas-handelsbeurs

Gas-handelsbeurs

De leverancier koopt gas in op de beurs. Dit kan met lange termijn contracten (van bijvoorbeeld een jaar) of op de handelsbeurs per dag.

Lees meer
De energiebeurs EPEX

De energiebeurs EPEX

De energiebeurs EPEX opereert sinds de oprichting in 1999 (toen nog APX) als een onafhankelijk elektronisch handelsplatform.

Lees meer