Gasprijzen en spanningen in het Midden-Oosten

De 3 belangrijkste inzichten op een rij:

1. Je contract vastzetten op de meest onrustige piek is eigenlijk het domste wat je kunt doen.
2. De huidige situatie is anders dan de energiecrisis van 2022.
3. Voor ondernemers is het belangrijk om minder afhankelijk te worden van spanningen op de markt.

Terugluisteren? Dat kan!

Grote verschillen tussen dagmarkt en termijnmarkt

Verschillende energiemarkten reageren anders op geopolitieke spanningen, aldus Thijs:

“De dagmarkt kijkt vooral naar actuele vraag en actueel aanbod van gas op dat moment. De termijnmarkt kijkt vooruit en verwerkt onzekerheid over de toekomst in de prijs. Bij geopolitieke spanningen kan daardoor een groot verschil ontstaan tussen deze twee markten.”

• De dagmarkt (voor dynamische contracten) richt zich op de korte termijn (morgen)
• De termijnmarkt (voor vaste contracten) wordt gebruikt voor de middellange tot lange termijn (maanden of jaren vooruit)

Hoe bewoog de gasprijs op beide markten na de start van dit conflict?

• Op de termijnmarkt bewoog de gasprijs naar € 0,80 cent per m³.
• Op de dagmarkt maar naar € 0,44 cent per m³.

De termijnmarkt en vaste contracten worden dus veel meer beïnvloed dan de dagmarkt en dynamische prijzen. Dergelijke verschillen tussen termijn- en dagmarkt zagen we ook tijdens de energiecrisis van 2022.  

Waarom vaste energiecontracten (soms) verdwijnen

In periodes met grote prijsschommelingen worden vaste energiecontracten moeilijker aan te bieden. Waarom? Thijs legt uit:

“Veel energieleveranciers halen vaste contracten tijdelijk uit de markt, omdat het lastig is om deze prijsrisico’s voor langere tijd af te dekken. Dat gebeurde tijdens eerdere energiecrises in 2022 en zien we nu opnieuw. De Nederlandse toezichthouder Autoriteit Consument & Markt onderzoekt momenteel ook hoe energieleveranciers omgaan met vaste contracten tijdens zulke prijspieken.”

Anders dan 2022

Hoewel de energiemarkt natuurlijk reageert op deze geopolitieke ontwikkelingen, is de situatie momenteel niet vergelijkbaar met de energiecrisis van 2022.

“Destijds steeg de gasprijs soms tot boven € 1,00 of zelfs € 2,00 per m³. Zulke extreme prijsbewegingen zien we nu niet. Op dit moment (12 maart) ligt het gemiddelde prijsniveau voor gas van dit jaar rond € 0,33 per m³. In deze onrustige maand zitten we op ongeveer € 0,47 cent m³. Dat is een duidelijke stijging, maar veel minder extreem dan enkele jaren geleden."

"Ook seizoensinvloeden spelen een rol. Met het voorjaar in aantocht daalt de vraag naar gas vaak, wat een drukkend effect kan hebben op de gasprijs.”

Wat betekent dit voor ondernemers?

Volgens Thijs zijn ondernemers logischerwijs actief op zoek naar duidelijkheid over de energiemarkt. Tegelijk is één les uit de energiecrisis van 2022 duidelijk geworden:  

“Energie vastzetten tijdens een piek in de markt is juist één van de domste dingen die je kunt doen. Je legt je prijs aan de benzinepomp toch ook niet voor een jaar vast?”

Steeds meer bedrijven kijken daarom naar manieren om flexibeler met energie om te gaan.

De energiemarkt blijft gevoelig voor geopolitieke ontwikkelingen, weersomstandigheden en veranderingen in vraag en aanbod. Voor ondernemers wordt het daarom steeds belangrijker om inzicht te hebben in hun energieverbruik en flexibel met energie om te gaan.

Grip op energie gaat daarmee steeds minder alleen over prijs en steeds meer over timing en flexibiliteit.

Auteur: Thijs van der Valk